Hồng Kông xây mạng lưới vàng và nhân dân tệ nhằm giảm phụ thuộc vào stablecoin neo USD

Stablecoin chinh phục người dùng nhờ giúp dòng tiền luân chuyển dễ dàng từ rất lâu trước khi giới tài chính thống nhất cách định nghĩa. Điều đó lý giải vì sao USDT và USDC có quy mô lớn: chúng không cần thay thế hệ thống dự trữ toàn cầu để trở nên có sức nặng. Chỉ cần khiến đồng USD lưu chuyển thuận tiện hơn trên môi trường trực tuyến, hiệu ứng mạng lưới trong thị trường crypto đã làm phần còn lại. Ngày 7/7/2026, Bắc Kinh và Hồng Kông công bố loạt biện pháp nhằm củng cố vai trò của Hồng Kông trong tài chính nhân dân tệ (RMB) ngoài khơi. Hồng Kông bắt đầu vận hành thử nghiệm hệ thống thanh toán bù trừ và quyết toán vàng trung tâm, khôi phục hợp đồng tương lai vàng định giá bằng USD, đồng thời cho biết đang nghiên cứu hợp đồng tương lai vàng định giá bằng RMB. Nhà chức trách cũng mở rộng cơ chế cung ứng RMB của HKMA lên 500 tỷ nhân dân tệ và nâng hạn mức đầu tư hằng năm của kênh Southbound Bond Connect lên 800 tỷ nhân dân tệ. Nếu nhìn từng hạng mục, đây có vẻ chỉ là cập nhật mang tính kỹ thuật cho giới giao dịch trái phiếu và những người theo dõi ngân hàng trung ương. Đặt trong tổng thể, gói biện pháp cho thấy một chuyển dịch lớn hơn trong hệ sinh thái tài chính của thành phố: Hồng Kông đang được định vị thành điểm đến giúp các tổ chức dễ tiếp cận nguồn vốn RMB ngoài khơi, quyết toán vàng và kết nối thị trường vốn Trung Quốc. Thị trường stablecoin hiện vẫn vận hành chủ yếu bằng "USD số", nhưng gói chính sách của Hồng Kông có thể làm cho nguồn vốn RMB và cơ chế quyết toán vàng trở nên thực dụng hơn với các tổ chức muốn có lựa chọn phi USD. Mục tiêu là trở thành trung tâm hiệu quả cho các hoạt động không dựa vào USD, đặc biệt những hoạt động gắn với RMB và các tài sản dự trữ mà nhà đầu tư toàn cầu đã quen thuộc. Hồng Kông đang trở thành "phòng thí nghiệm ngoài khơi" của Trung Quốc Để thấy rõ ý nghĩa của gói biện pháp, cần tách các chức năng chính. Mảng dễ nhìn nhất là vàng. Hồng Kông đã vận hành thử nghiệm hệ thống thanh toán bù trừ và quyết toán vàng trung tâm, đồng thời đặt mục tiêu nâng tổng công suất lưu trữ của thành phố lên hơn 2.000 tấn trong vòng ba năm. Các bước đi này có thể giúp Hồng Kông mở rộng vai trò trong giao dịch, quyết toán và lưu trữ vàng ở quy mô lớn. Vàng là một trụ cột của tài chính toàn cầu vì đóng vai trò tài sản dự trữ có mức độ thừa nhận rộng và tính chính danh lịch sử cao. Các chính phủ, ngân hàng và nhà đầu tư lớn có thể bất đồng về tiền tệ, nhưng hầu như đều hiểu và chấp nhận vàng. Ở mảng thanh khoản RMB, HKMA nâng RMB Business Facility dành cho các ngân hàng tại Hồng Kông từ 200 tỷ lên 500 tỷ nhân dân tệ (xấp xỉ 73,6 tỷ USD), có hiệu lực từ ngày 10/7. Việc mở rộng này giúp các ngân hàng tiếp cận nguồn vốn RMB ngoài khơi dồi dào hơn. Về thực tiễn, các hoạt động dựa trên RMB bên ngoài Trung Quốc đại lục sẽ dễ huy động vốn hơn và dễ mở rộng quy mô hơn. Một đồng tiền mở rộng tầm ảnh hưởng khi các tổ chức tài chính có thể tiếp cận thường xuyên, định giá với mức độ tự tin cao và sử dụng cho các giao dịch lớn mà không vướng "nút thắt" về nguồn vốn. Bond Connect bổ sung mảnh ghép cho phía thị trường vốn. Hạn mức southbound lớn hơn cho phép nhà đầu tư đại lục mua nhiều trái phiếu ngoài khơi thông qua Hồng Kông, mở rộng vai trò của thành phố như cầu nối giữa dòng vốn Trung Quốc và thị trường toàn cầu. Cây cầu càng lớn, mức độ sử dụng càng cao, trung gian càng nhiều, động lực để các tổ chức coi Hồng Kông là trung tâm RMB ngoài khơi nghiêm túc cũng mạnh hơn. Tổng hợp lại, các động thái này mang đến thêm cách thức để hoạt động ngoài hệ thống USD: từ thanh toán bù trừ và lưu trữ vàng, tài trợ giao dịch bằng RMB, đến tiếp cận thị trường trái phiếu ngoài khơi ở quy mô lớn. Đây chính là dạng lợi thế thực dụng từng giúp stablecoin neo USD thống trị crypto: người dùng đi theo tuyến đường dễ nhất và thanh khoản nhất. Thị trường thường xem stablecoin như cuộc đua giữa các nhà phát hành như Tether và Circle, nhưng cách nhìn đó chỉ phản ánh một lớp cạnh tranh. Cuộc cạnh tranh sâu hơn nằm ở việc tuyến đường tiền tệ nào trở thành lựa chọn dễ sử dụng nhất cho cá nhân và tổ chức. Stablecoin biến đồng USD thành công cụ có thể lập trình và di chuyển linh hoạt. Bắc Kinh hiện tìm cách tạo lối tiếp cận thuận tiện hơn tới các tài sản nằm ngoài hệ thống USD. Trung Quốc muốn RMB được dùng rộng rãi hơn ở nước ngoài, nhưng kiểm soát vốn lại khiến nhà giao dịch và người tiết kiệm nghiêng về Bitcoin và stablecoin neo USD khi cần dòng tiền có thể tự do di chuyển. Hồng Kông là lời giải một phần: đây là địa điểm ngoài khơi để Trung Quốc tăng cường sử dụng RMB, mở rộng tiếp cận thị trường và thu hút sự tham gia toàn cầu, trong khi vẫn giữ mức kiểm soát chặt hơn đối với hệ thống trong đại lục. Vàng giúp RMB hấp dẫn hơn Vàng tạo thêm sức hút cho kế hoạch của Hồng Kông. Nếu xây dựng được thị trường vàng lớn hơn song song với việc mở rộng sử dụng RMB, thành phố có thể thu hút các tổ chức vừa muốn tiếp cận tiền tệ Trung Quốc vừa cần một tài sản dự trữ ngoài RMB. Nếu trở thành trung tâm vàng lớn hơn, Hồng Kông có thể gia tăng uy tín như một nền tảng cho hoạt động dự trữ phi USD, không chỉ đơn thuần là kênh truyền dẫn chính sách tài chính của Trung Quốc. Điều này liên quan trực tiếp đến stablecoin. Stablecoin giúp "USD số" dễ mang theo và triển khai trên mạng lưới số. Còn gói biện pháp của Hồng Kông nhằm khiến nguồn vốn RMB, khả năng tiếp cận trái phiếu Trung Quốc và cơ chế quyết toán vàng trở nên dễ dùng hơn với các tổ chức tìm kiếm lựa chọn thay thế trong hệ thống tài chính truyền thống. Cả hai cùng hướng tới việc làm đơn giản hóa tài chính xuyên biên giới, nhưng dùng công cụ khác nhau và phục vụ mục tiêu khác nhau: stablecoin đưa USD chạy trên mạng số, còn Hồng Kông xây dựng hạ tầng thị trường truyền thống cho RMB, trái phiếu và vàng. Dẫu vậy, con đường mở rộng chấp nhận RMB không hề dễ. RMB vẫn là đồng tiền được quản lý, giúp Bắc Kinh giữ quyền kiểm soát trong nước ở mức cao nhưng hạn chế khả năng lan tỏa tự nhiên qua thị trường toàn cầu. Stablecoin neo USD hưởng lợi từ quy mô, thanh khoản và niềm tin rộng rãi vào cơ chế định giá bằng USD. Hồng Kông có thể làm hoạt động RMB ngoài khơi hấp dẫn hơn, nhưng không thể xóa bỏ chi phí cấu trúc do kiểm soát vốn chỉ bằng cách mở rộng hệ thống thanh toán bù trừ hay nâng hạn mức. Hồng Kông cho phép Trung Quốc mời gọi thêm sự tham gia toàn cầu ở rìa hệ thống, trong khi lõi đại lục vẫn chịu giám sát chặt hơn. Theo nghĩa đó, Hồng Kông đóng vai trò "phòng thí nghiệm" ngoài khơi cho mức độ mở cửa tài chính: đủ linh hoạt để hút vốn, đủ kiểm soát để thử nghiệm nằm trong giới hạn Bắc Kinh chấp nhận. Giai đoạn tiếp theo của cuộc đua crypto sẽ xoay quanh việc tuyến đường tiền tệ nào dễ dùng nhất trong giao dịch xuyên biên giới. Hiện tại, crypto vẫn chủ yếu đáp ứng nhu cầu này bằng "USD số". Gói biện pháp mới của Hồng Kông cho thấy Trung Quốc đang xây dựng một tuyến đường khác, dựa trên thanh khoản RMB ngoài khơi, khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu và vai trò bền vững của vàng như một tài sản dự trữ. Tuyến đường này vẫn có giới hạn rõ ràng. Hệ thống tài chính toàn cầu đang được tái cấu trúc bởi sự kết hợp giữa phần mềm, quyền tiếp cận thị trường, tài sản dự trữ và kiểm soát chính trị. Stablecoin neo USD là biểu hiện rõ nét nhất của xu hướng đó trong crypto. Gói "RMB và vàng" của Hồng Kông cho thấy Trung Quốc cũng muốn định hình cùng một chuyển dịch từ một góc độ khác, bằng các nâng cấp thể chế theo từng bước.