Mỹ bịt lỗ hổng kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc, có thể ảnh hưởng doanh số của Nvidia

Bộ Thương mại Mỹ vừa siết lại một kẽ hở lớn trong cơ chế kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn. Theo hướng dẫn cập nhật ban hành ngày 31/5, các mặt hàng điện toán tiên tiến bán cho những tổ chức có trụ sở chính tại Trung Quốc sẽ phải xin giấy phép xuất khẩu, kể cả khi việc mua bán được thực hiện thông qua công ty con đặt tại Malaysia, Singapore hoặc quốc gia thứ ba khác. Trong ngành chip, kẽ hở này lâu nay được xem là "bí mật ai cũng biết", được cho là đã giúp hàng trăm nghìn bộ xử lý Blackwell và Rubin của Nvidia đi đến các hoạt động do phía Trung Quốc kiểm soát qua kênh gián tiếp. Điểm mấu chốt của thay đổi nằm ở cách xác định đối tượng chịu kiểm soát. Trước đây, doanh nghiệp Trung Quốc có thể lập pháp nhân ở các nước "thân thiện" và mua chip Nvidia cao cấp mà không kích hoạt yêu cầu giấy phép như khi bán trực tiếp sang Trung Quốc. Hướng dẫn mới nhắm vào các thực thể có trụ sở tại nhóm quốc gia Country Group D:5 (bao gồm Trung Quốc) hoặc Macau, bất kể công ty con đứng tên mua hàng đặt ở đâu. Các hạn chế xuất khẩu chip AI của Mỹ đã liên tục được điều chỉnh từ năm 2022. Một ngoại lệ vào tháng 12/2025 cho phép xuất khẩu hạn chế biến thể H200, còn các đợt sửa đổi trong đầu năm 2026 khiến doanh nghiệp khó đoán bước đi tiếp theo. Quy tắc AI Diffusion triển khai năm 2025 được kỳ vọng là khung quản lý toàn diện, nhưng lối đi qua công ty con lại trở thành một trong những khoảng trống đáng kể nhất của toàn bộ chế độ kiểm soát. CEO Nvidia Jensen Huang cũng từng thừa nhận thực tế thị trường: công ty đã "phần lớn chấp nhận" việc đánh mất mảng chip AI bán trực tiếp tại Trung Quốc vào tay các đối thủ nội địa như Huawei. Với nhà đầu tư Nvidia, việc Mỹ đóng kênh mua gián tiếp có thể làm biến mất một nguồn doanh thu dạng "cửa sau" vốn giúp giảm bớt tác động của các hạn chế chính thức. Khi cơ chế này được cho là đã hỗ trợ nhu cầu lên tới hàng trăm nghìn chip AI cao cấp, phần cầu bị chặn lại có thể lớn hơn mức thị trường đã phản ánh. Thị trường crypto cũng có lý do để theo dõi. Các dự án xây dựng mạng lưới tính toán AI phi tập trung, chợ GPU token hóa và giao thức DeFi ứng dụng AI đều phụ thuộc ở mức độ nhất định vào nguồn cung và giá chip tiên tiến. Nhóm token tập trung vào AI vốn nhạy với các chu kỳ tin tức liên quan đến Nvidia; các sản phẩm cổ phiếu token hóa gắn với Nvidia hoặc toàn ngành bán dẫn cũng đối mặt mức độ rủi ro tương tự.