Vitalik đề xuất khung tái cấu trúc giao dịch Ethereum

Theo CoinMarketCap, Vitalik Buterin vừa đưa ra một mô hình giao dịch Ethereum theo định hướng dài hạn, tách bạch phần "hành động" (actions) và "phụ thuộc" (dependencies) trong mỗi giao dịch. Trong đó, "hành động" chịu trách nhiệm thay đổi trạng thái on-chain, còn "phụ thuộc" đảm nhiệm việc xác nhận giao dịch đã đáp ứng các yêu cầu về chữ ký, bằng chứng trạng thái và tính hợp lệ trước khi thực thi. Cách tiếp cận này cho phép một phần công việc kiểm tra được hoàn tất trước khi giao dịch được đưa vào block, từ đó mở ra khả năng xử lý song song cao hơn. Nói cách khác, khâu xác minh và khâu thực thi sẽ được tách riêng. Hiện tại, quy trình giao dịch trên Ethereum thường gộp việc ủy quyền, thanh toán phí và thực thi hợp đồng vào cùng một chuỗi xử lý. Các node phải đồng thời kiểm tra chữ ký có hợp lệ hay không, xác nhận người gửi có đủ phí, và đánh giá liệu quá trình thực thi có thành công. Buterin cho rằng một số kiểm tra không phụ thuộc vào thay đổi trạng thái cuối cùng nên về lý thuyết có thể tách ra xử lý riêng. Ví dụ, chữ ký số, bằng chứng zero-knowledge hoặc một số bằng chứng hợp lệ không dựa vào thay đổi trạng thái on-chain có thể được xếp vào nhóm "phụ thuộc". Nếu giao dịch khai báo rõ những trạng thái sẽ truy cập, mempool có thể dễ dàng xác định điều kiện nào bị ảnh hưởng bởi các giao dịch trước đó và điều gì có thể kiểm tra trước. Những giao dịch có tính dự đoán cao hơn nhờ vậy có thể đạt hiệu quả xác minh tốt hơn. Song hành với định hướng này là bản dự thảo EIP8141. Đề xuất giới thiệu một loại giao dịch mới mang tên Frame Transaction, chia một giao dịch thành nhiều "call frame" để xử lý riêng việc xác minh ủy quyền, thanh toán phí và thực thi thao tác của người dùng. Theo thiết kế dự thảo, tính hợp lệ giao dịch và việc thanh toán phí không còn phụ thuộc hoàn toàn vào chữ ký chuẩn ở lớp ngoài. Mã tài khoản (account code) có thể tự định nghĩa phương thức ủy quyền và quy tắc thanh toán. "Verification frame" xác nhận các điều kiện đã được đáp ứng, còn "sending frame" thực hiện việc cập nhật trạng thái. Cấu trúc này cũng được nhìn nhận như một cách giúp chuẩn hóa định dạng giao dịch nền tảng giữa các mạng EVM khác nhau. Dù vậy, EIP8141 hiện vẫn ở trạng thái dự thảo cốt lõi, chưa được đưa vào bất kỳ đợt nâng cấp mainnet Ethereum nào và cũng chưa có mốc triển khai cụ thể. Trong thảo luận của các nhà phát triển, nhiều vấn đề kỹ thuật đã được nêu ra, gồm rủi ro từ chối dịch vụ (denial-of-service), quy tắc thay thế giao dịch, khả năng tương thích với ví và block builder, cùng giới hạn số lượng giao dịch chờ từ cùng một người gửi trong public mempool. Các nội dung này vẫn đang tiếp tục được bàn thảo. Tầm nhìn dài hạn của Buterin còn vượt ra ngoài EIP8141. Ông cho rằng với các "phụ thuộc thuần túy" không cần truy cập trạng thái on-chain, mạng lưới có thể thực hiện kiểm tra sơ bộ ngay ở tầng mempool thay vì để mỗi validator lặp lại xác minh. Theo mô hình này, nhiều tác vụ xác minh đã hoàn tất có thể được nén thành một bằng chứng recursive STARK, sau đó được kiểm tra tập thể nhằm giảm tính toán trùng lặp và hạ tải cho khâu xác minh. Buterin cũng lưu ý cách làm này có thể hỗ trợ Ethereum thích ứng với các cơ chế mật mã hậu lượng tử trong tương lai, do chữ ký kháng lượng tử thường lớn hơn và tốn chi phí xác minh hơn. Khi tài khoản có thể tùy biến phương thức ủy quyền và kết hợp với cơ chế gộp bằng chứng đệ quy, chi phí xác minh liên quan có thể giảm xuống. Dù vậy, phần nội dung này vẫn thuộc giai đoạn nghiên cứu và không nằm trong đặc tả hiện tại của EIP8141. Để triển khai đầy đủ, hệ sinh thái còn phải giải quyết các thách thức như tạo bằng chứng, phối hợp mempool, bảo đảm data availability và cơ chế phòng vệ trước rủi ro gộp sai (error aggregation).