Sensex ร่วงเกือบ 3% ช่วงปิดตลาดแบบประมูลของ BSE สะท้อนปัญหาสภาพคล่อง

ดัชนี BSE Sensex ของอินเดียร่วงลงราว 2,400 จุด หรือประมาณ 3% ระหว่างช่วงประมูลปิดตลาด 20 นาที เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม ก่อนดีดกลับและปิดวันลดลง 539.35 จุด ที่ระดับ 76,933.59 คิดเป็น -0.70% แม้ตัวเลขปิดตลาดดูไม่รุนแรง แต่ความผันผวนภายในวันสร้างความกังวลให้ผู้เล่นในตลาดอย่างมาก แรงเทขายเกิดขึ้นพร้อมกับการหมดอายุสัญญาอนุพันธ์รายเดือนครั้งแรกภายใต้ระบบ "Closing Auction Session" (CAS) แบบใหม่ของตลาดหลักทรัพย์บอมเบย์ (BSE) ซึ่งเริ่มใช้เมื่อ 3 สิงหาคม เพื่อทดแทนวิธีคำนวณราคาปิดแบบ VWAP (volume-weighted average price) ที่ใช้อยู่เดิม โดย CAS เปิดรับคำสั่งซื้อขายในกรอบบวกลบ 3% จากราคาอ้างอิงที่กำหนดเวลา 15:15 น. และกำหนดเวลาปิดแบบสุ่มในช่วง 15:28-15:30 น. เพื่อลดโอกาสการ "เล่นเกม" ในนาทีสุดท้าย ตัวเลขสภาพคล่องชี้ให้เห็นข้อจำกัดของระบบอย่างชัดเจน ช่วงแรกหลังเริ่มใช้ CAS มูลค่าซื้อขายในหน้าต่าง CAS ของ BSE อยู่ราว 10.8 โครรูปี ขณะที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งชาติอินเดีย (NSE) มีตัวเลขเทียบเคียงราว 1,276 โครรูปี หรือห่างกันราว 1 ต่อ 118 ในวันเดียวกัน ดัชนี Nifty 50 ซึ่งซื้อขายบน NSE ปรับลง 116.90 จุด หรือ -0.48% ปิดที่ 24,090.85 ความเคลื่อนไหวที่สวนทางกันในช่วง CAS สะท้อนว่าความต่างด้านสภาพคล่องทำให้ทั้งสองตลาดตอบสนองต่อสภาพแวดล้อมมหภาคเดียวกันได้ไม่เหมือนกัน หน่วยงานกำกับดูแลอย่าง SEBI จับตาประเด็นนี้อยู่ก่อนแล้ว โดยเมื่อ 19 สิงหาคม เพียง 8 วันก่อนเหตุการณ์ดังกล่าว SEBI ออกคำสั่งชั่วคราวแบบ ex-parte ห้าม 2 นิติบุคคลเข้าร่วมการซื้อขายในช่วง CAS หลังถูกกล่าวหาว่ามีพฤติกรรมซื้อขายเชิงบิดเบือนในรอบประมูลก่อนหน้า สัญญาณนี้ตอกย้ำว่าปัญหาสภาพคล่องบางในช่วง CAS อาจเป็นช่องให้เกิดการแทรกแซงราคาได้ ด้านอนุพันธ์ ภายใต้ระบบ VWAP เดิม ราคาปิดคำนวณจากค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของการซื้อขายใน 30 นาทีสุดท้ายของการซื้อขายต่อเนื่อง แต่ CAS ย้าย "อำนาจกำหนดราคา" มารวมอยู่ในหน้าต่างประมูล 20 นาที สำหรับสัญญาฟิวเจอร์สและออปชันที่ชำระราคาอ้างอิงกับ Sensex ราคาปิดจะสะท้อนกำไรขาดทุนของสถานะที่คงค้างทั้งหมดโดยตรง เมื่อราคาเชิงบ่งชี้ในช่วงประมูลดิ่งลงเกือบ 3% ผู้ทำเฮดจ์ นักลงทุนเก็งกำไร และผู้ดูแลสภาพคล่องต้องเผชิญแรงกระแทกจากการตีมูลค่าตามราคาตลาด (mark-to-market) แม้ราคาสุดท้ายจะฟื้นกลับบางส่วน ภาพในวันที่ 27 สิงหาคมเป็นไปตามนั้น การแกว่งตัวของราคาเชิงบ่งชี้อย่างรวดเร็วในช่วงประมูลเพิ่มความไม่แน่นอนต่อระดับราคาชำระบัญชีของสัญญา และบีบให้ผู้เล่นต้องตอบสนองต่อราคาที่ถูกขับเคลื่อนจากความบางของสมุดคำสั่งมากกว่าปัจจัยพื้นฐานของหุ้นอ้างอิง แม้มีฉากหลังจากความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และผลการดำเนินงานรายกลุ่มอุตสาหกรรมที่ผสมกัน แต่ผู้ร่วมตลาดส่วนใหญ่ชี้ว่าสาเหตุหลักของความรุนแรงมาจากกลไกของ CAS มากกว่าข่าวเฉพาะเรื่องใดเรื่องหนึ่ง