Geopolitics

Wojna USA z Iranem trwa blisko siedem miesięcy, a kolejne „czerwone linie” gospodarcze zostały już przekroczone: ropa przebiła 100 dolarów za baryłkę, benzyna w USA zbliżyła się do 5 dolarów za galon, a diesel wzrósł powyżej 6 dolarów za galon. Pentagon poinformował Kongres, że koszt wojny wzrósł do 420亿美元, powyżej wcześniejszego szacunku 380亿美元 z Congressional Budget Office. Ekonomiści ostrzegają, że strategia wyjścia pozostaje niejasna.

Dyrektor generalna WTO ostrzegła, że zatory w łańcuchach dostaw w Cieśninie Ormuz grożą najpoważniejszym zakłóceniem handlu światowego od 80 lat i mogą podbić ceny żywności oraz nawozów. Wskazała, że światowy handel towarami wzrósł w tym roku o 4.6%, a 72% globalnego handlu wciąż odbywa się w oparciu o reguły WTO. Ceny ropy przekroczyły 90 dolarów za baryłkę i mogą obniżyć łączny wzrost handlu o 0.5 punktu procentowego.

Amerykańscy urzędnicy poinformowali, że w ubiegłym miesiącu funkcjonariusze Straży Przybrzeżnej USA i agenci FBI weszli na pokład dwóch tankowców z ładunkiem energii płynących do Teksasu po cyberatakach, do których doszło w trakcie rejsu. Jedną z jednostek był liberyjski supertankowiec VL Prosperity zmierzający do Galveston, którego systemy napędu, nawigacji i ładunkowe miały zostać naruszone w rejonie Cieśniny Gibraltarskiej, co spowodowało 30-godzinną przerwę w łączności. Statek może przewozić około 2,3 mln baryłek ropy. Urzędnicy ostrzegli, że złośliwy kod wykorzystywany w takich atakach już istnieje, a sztuczna inteligencja przyspiesza eskalację zagrożeń.

Huti przejęli kontrolę nad kluczowym portem w Jemenie, co zwiększa wpływy Iranu nad cieśniną Bab al-Mandeb na Morzu Czerwonym i uderza w saudyjski eksport ropy tą trasą. W efekcie wolumeny wysyłane przez cieśninę gwałtownie spadły, a część dostaw została skierowana na trasy alternatywne. Około 4% globalnej podaży ropy znajduje się pod presją, co podnosi ryzyko zakłóceń dla Brent i WTI.

W związku z eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie ceny ropy na świecie wyraźnie wzrosły, a Brent przebiła 100 USD za baryłkę. W środę wszystkie trzy główne indeksy giełdowe w USA spadły: S&P 500 zniżkował o 0,3%, Dow stracił 320 punktów (0,6%), a Nasdaq spadł o 0,5%. Średnia cena benzyny w USA podniosła się do 4,22 USD za galon.

Rząd USA przeznacza środki z ustawy CHIPS and Science na wsparcie sektora obliczeń kwantowych, przyznając po 100 mln USD firmom D-Wave Quantum, Rigetti Computing i Quantinuum. D-Wave chce zbudować wyżarzający system 100,000 qubit oraz maszynę bramkową 10,000 qubit. Rigetti zamierza skupić się na miniaturyzacji elektroniki odczytu i rozwoju wytwarzania chipów, a Quantinuum — na krajowej produkcji kwantowych półprzewodników we współpracy z GlobalFoundries. W szerszym planie CHIPS ujęto dziewięć firm kwantowych, w tym odlewnię chipów kwantowych dla IBM w Albany w stanie Nowy Jork o wartości 1 mld USD.

Amerykańskie siły uderzyły w tankowce w pobliżu irańskiej wyspy Kharg, co podbiło napięcia na Bliskim Wschodzie i zbliżyło ropę Brent do poziomu 100 USD za baryłkę. Inflacja konsumencka w Chinach wzrosła po raz pierwszy od kwietnia, a drożejące żywność i paliwa podbijają presję cenową. GrafTech International ogłosił podwyżkę cen elektrod grafitowych o co najmniej 30%, a akcje spółki wzrosły o 15%.

W środę rano indyjskie indeksy Sensex i Nifty zniżkowały do 75 060,61 pkt oraz 23 506,10 pkt. Spadkom sprzyjała eskalacja napięć w Azji Zachodniej, która wyniosła kontrakty terminowe na ropę Brent blisko poziomu 100 USD za baryłkę; notowania sięgnęły 99,33 USD. Wśród największych spadkowiczów znalazły się m.in. HCL Tech i Infosys. We wtorek Sensex zakończył sesję spadkiem o 0,73%.

Administracja Donalda Trumpa przekazała Fordowi, że jest „głęboko zaniepokojona” domniemanymi powiązaniami koncernu z chińską technologią i produkcją oraz krytykuje opóźnienie planu przeniesienia wytwarzania części modeli Lincoln z Chin do USA do 2030 roku. Ford odpowiedział, że jego zakład w Michigan stworzył 1,700 miejsc pracy przy produkcji baterii. Eksperci wskazali też, że chińscy producenci aut mogą trafić do amerykańskich salonów w perspektywie pięciu do dziesięciu lat, według CNN.

Amerykański sekretarz transportu Sean Duffy w liście do prezesa Ford Motor Jima Farleya ostrzegł, że rosnąca zależność firmy od chińskich technologii i partnerstw produkcyjnych może stanowić ryzyko dla bezpieczeństwa narodowego USA oraz zagrożenie dla miejsc pracy w amerykańskim przemyśle. Wskazał m.in. dalsze korzystanie przez Forda z licencjonowanej technologii akumulatorów CATL w Michigan, joint venture z chińsko kontrolowanym Geely w Hiszpanii oraz doniesienia o rozmowach z BYD w sprawie komponentów do hybryd. Duffy napisał też, że plany przeniesienia produkcji modeli Lincoln, takich jak Nautilus, z powrotem do USA mogą zostać przesunięte nawet na 2030 r. Akcje Forda spadły tego dnia o 4.1%.